معبد آناهیتا شهرستان کنگاور؛ فرصت اقتصادی، گردشگری و توسعه پایدار

به گزارش صالح نگار؛معبد آناهیتا کنگاور علاوه بر جایگاه تاریخی، فرهنگی و معماری، دارای ظرفیت اقتصادی قابل توجهی است که تاکنون به‌صورت هدفمند و نظام‌مند بهره‌برداری نشده است. ارزش اقتصادی این اثر صرفاً در خود بنا خلاصه نمی‌شود، بلکه در شبکه‌ای از خدمات و فعالیت‌های مکمل نهفته است که پیرامون آن شکل می‌گیرند و می‌توانند جریان‌های درآمدی، اشتغال، سرمایه‌گذاری و توسعه شهری و منطقه‌ای را فعال کنند.

به‌عنوان یک مقصد گردشگری فرهنگی و تاریخی، معبد قادر است جریان مالی مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کند. جریان مستقیم شامل هزینه‌های بازدیدکنندگان برای ورود، راهنمایی تخصصی، خدمات آموزشی و خرید بلیت یا بسته‌های فرهنگی است، در حالی که جریان غیرمستقیم شامل استفاده از اقامتگاه‌ها، رستوران‌ها، فروشگاه‌های صنایع دستی، حمل‌ونقل محلی و سایر خدمات شهری می‌شود. طراحی مسیرهای دسترسی، نشانه‌های هویتی، تجربه بازدید حرفه‌ای و برنامه‌های فرهنگی هدفمند می‌تواند زمان ماندگاری گردشگران و کیفیت حضور آنان را افزایش دهد و به‌صورت مستقیم بر درآمد شهری اثرگذار باشد.
فعالیت‌های پیرامون معبد می‌تواند اشتغال مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کند. اشتغال مستقیم شامل راهنمایان گردشگری تخصصی، نیروهای خدمات فرهنگی، آموزش‌دهندگان، کارشناسان برنامه‌ریزی و کارکنان پشتیبانی است. اشتغال غیرمستقیم شامل فعالان صنایع دستی، تولیدکنندگان محلی، اقامتگاه‌های بوم‌گردی، خدمات پذیرایی، حمل‌ونقل و سایر مشاغل مکمل گردشگری می‌شود. این نوع اشتغال، ماهیت پایدار دارد و با هویت فرهنگی منطقه هم‌خوانی دارد و به توانمندسازی جامعه محلی و حفظ سرمایه اجتماعی کمک می‌کند.
معبد آناهیتا قابلیت تبدیل شدن به لنگر سرمایه‌گذاری در حوزه‌های فرهنگی و گردشگری را دارد. وجود یک مقصد شاخص سرمایه‌گذاری در اقامتگاه‌های بوم‌گردی، مراکز فرهنگی، تولید محتوای آموزشی و خدمات گردشگری را تحریک می‌کند. این سرمایه‌گذاری‌ها، در صورتی که با برنامه‌ریزی پایدار و حفاظت از میراث همراه شوند، می‌توانند توسعه اقتصادی محلی را به‌صورت تدریجی و کنترل‌شده تقویت کنند و از ایجاد فشار نامطلوب بر بافت تاریخی و محیط طبیعی جلوگیری نمایند.
تمرکز بر گردشگری با ارزش افزوده بالا، به جای گردشگری انبوه و کم‌کیفیت، می‌تواند اثر اقتصادی بیشتری ایجاد کند. گردشگران فرهنگی، علمی و تخصصی، به دلیل تمایل به تجربه عمیق و پرداخت هزینه برای خدمات تخصصی، سطح درآمدزایی بالاتری برای منطقه ایجاد می‌کنند و احتمال بازگشت مجدد یا معرفی مقصد به دیگران را افزایش می‌دهند. معبد آناهیتا با طراحی مسیرهای بازدید حرفه‌ای، ارائه تورهای آموزشی، محتوای چندرسانه‌ای و برنامه‌های فرهنگی، ظرفیت جذب این نوع گردشگران را به‌طور کامل دارد.
بهره‌برداری اقتصادی از معبد باید مبتنی بر اصول توسعه پایدار و حفاظت از میراث فرهنگی باشد. ایجاد فرصت‌های اقتصادی نباید منجر به تخریب کالبدی، تغییر هویت، فشار غیرقابل مدیریت یا وارد آمدن آسیب زیست‌محیطی شود. بلکه باید یک زنجیره ارزش پایدار طراحی شود که شامل آموزش نیروی انسانی، مدیریت جریان بازدید، توسعه خدمات محلی، ارتقای کیفیت تجربه گردشگر، پیوند با صنایع دستی و هنرهای سنتی و ایجاد زیرساخت‌های گردشگری کم‌تراکم باشد. این رویکرد نه تنها درآمد اقتصادی ایجاد می‌کند، بلکه مشارکت جامعه محلی و تقویت هویت فرهنگی منطقه را نیز تضمین می‌کند.
برای پایش و بهره‌برداری مؤثر، شاخص‌های اقتصادی و مدیریتی مشخص باید تعریف و پیگیری شوند. این شاخص‌ها شامل تعداد بازدیدکنندگان و زمان ماندگاری آن‌ها، میزان مصرف خدمات مستقیم و غیرمستقیم، اشتغال ایجاد شده و سهم محلی نیروی انسانی، سرمایه‌گذاری انجام شده و نسبت آن به درآمد منطقه، کیفیت تجربه گردشگر و بازخورد فرهنگی هستند. نظارت مستمر بر این شاخص‌ها امکان تصمیم‌گیری هوشمند، اصلاح برنامه‌ها و هدایت بهره‌برداری اقتصادی به سمت پایدارترین حالت ممکن را فراهم می‌آورد.
تحلیل اقتصادی معبد آناهیتا نشان می‌دهد که این اثر می‌تواند به موتور توسعه پایدار شهری و منطقه‌ای تبدیل شود؛ موتوری که مبتنی بر فرهنگ، تجربه گردشگر و هویت محلی عمل می‌کند. تحقق این ظرفیت نیازمند برنامه‌ریزی میان‌رشته‌ای، مدیریت تجربه، طراحی خدمات مکمل،
سرمایه‌گذاری هدفمند و هماهنگی میان نهادهای میراث فرهنگی، گردشگری و مدیریت شهری است. با اجرای راهکارهای فنی و عملیاتی، معبد آناهیتا نه تنها به یک مقصد گردشگری فرهنگی تبدیل می‌شود، بلکه می‌تواند نقش مؤثر در ایجاد اشتغال پایدار، درآمدزایی و توسعه اقتصادی و اجتماعی شهرستان کنگاور و منطقه غرب ایران ایفا کند.

🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔶🔶🔶

جواد سعیدی – کارشناس ارشد عمران

پایان پیام/